Çocuğun sağlığının korunması, yaşıyla bağıntılı olarak birtakım özel onlemlerin alınmasını gerektirir ; bunlar çocuğun geleceğini ilgilendirdiği ölçüde daha büyük önem taşır.bazı hastalıklara eğilimi artıran etmenlerin araştırılması; başta aşılar olmak üzere koruyucu tıbbî önlemler.
Hastalıkların erken teşhisi ve araştırılması da koruyucu hekimlik alanına girer.
Koruma İçin Şu noktalara dikkat edilmelidir :
— beslenme çeşitlendirilmeli, yiyecekler protein (et, balık, yumurta), kalsiyum (süt ürünleri), vitamin ve madensel tuzlar (taze sebze ve meyveler) bakımından zengin olmalıdır;
— raşitizmden korumak için 2 yaşma kadar çocuğa D vitamini verilmelidir (özellikle çocuk az güneş görüyorsa);
— çürükleri önlemek için çocuğun dişleri her gün fırçalanmalıdır;
— bulaşıcı hastalıkların yayılmasını önlemek için genel sağlık kurallarına uyulmalı, aşı yapılmalı ve çocuk bir süre okuldan uzak tutulmalıdır;
— kazalardan korunma da çok önemlidir. 6 aylıktan 15 yaşına kadar çocuk ölümlerinin birinci sebebi kazalardır: 1/3'ü trafik, 2/37ü evdeki kazalar.
Evdeki kazalar için kritik yaş 2 ile 4 arasıdır (2/3 erkek, 1/3 kız çocuk). Önlemler ana. Baba tarafından alınmalıdır: ilaçlar, kapalı ve kilitli ilaç dolaplarında saklanmalı; ev ve
bahçe işlerinde kullanılan maddeler çocuk¬ların ulaşamayacağı yerlere konmalı (tehlikeli maddeler asla boşaltılıp sıradan kaplara konmamalı); meme çocuğu, bezlerinin değiştirildiği masanın üzerinde, 2 yaşından küçük çocuklar da banyoda yalnız bırakılmamalı; pencere ve kapılar korunaklı olmalı, plastik torbalar çocukların ulaşabileceği yerlere konmamalı; 4 yaşından küçüklere kuru yemiş verilmemeli; elektrik uzatma kabloları prizlerden çıkarılmalıdır... Trafik kazalarına gelince, ana babanın görevi, çocuğu bir yaya olarak nasıl davranacağı hakkında eğitmektir.
İntiharlar gençler arasında gün geçtikçe artıyor, ama bu konuda koruyucu önlem almak zordur.
Çocuğa dikkat! Her zaman oynamağa hazır ve çevresindeki tehlikelerden habersiz olan çocuk, alınacak çok basit birkaç önlemle başına gelebilecek kazalardan korunabilir. (kazalar,6 aylıkla 15 yaş arası çocuk ölümlerinin başlıca sebebidir).Gözetim ve arama-tarama: Meme çocuğunun sağlık kontrolü ana-çocuk sağlığı merkezinde yapılabileceği gibi, pratisyen • veya uzman bir hekimin muayenehanesinde de yapılabilir. Bazı ülkelerde doğumevinden çıkan anneye, çeşitli gözlemlerini, aşıları, muayene sonuçlarını kaydedeceği bir sağlık karnesi verilir.Çocuk ilk 6 ayda, ayda bir, daha sonra altı yaşma kadar, önce 3, sonra 6 ayda bir muayeneden geçmelidir. Bu kontrol muayenelerinden başka, 8. 9. ve 24. aylarda daha geniş çapta muayeneler yapılmalıdır. Bu muayenelerin amacı çocuktaki gelişmenin birçok bakımdan kontrolüdür: bebeğin büyümesi (kilo, boy, baş çevresi ölçümü), ruhsal ve bedensel gelişmesi (nöroloji muayenesi; 8. gün muayenesinde refleksler ve tonus; 6. hafta dolaylarında ilk gülümseme ve agucukları; 9. aya doğru desteksiz oturma ve destekle ayakta durma; cisimleri kavrama ve bir elden ötekine geçirme; 12. ila 18. aylar arasında yürüme; 18. ayla 2 yaş arasında konuşma), şekil bozukluklarının araştırılması, müzmin hastalıkların ortaya çıkarılması (ishaller, kusmalar, nükseden enfeksiyonlar: burun-yutak iltihapları, otitler, bronşitler...), ruhsal bozuklukların tespiti (yemek yememe, gece yatağını ıslatma, okulda ortaya çıkan sorunlar).
Okul çağında, okul hekimi sağlık kontrolleri bakımından tamamlayıcı rol oynar: 6 yaş bilançosu, 2. sınıftaki muayene ve 3. sınıftaki yönlendirme muayenesi belli başlı üç önemli kontroldür. Okul hekiminin görevi, bedensel gelişimi (boy, kilo), dişlerin durumunu, erginleşme olgunluğunu değerlendirmektir. Hekim, düzeltilmedikleri takdirde okulda uyumsuzluğa da sebep olan görme ve işitme bozukluklarını da araştırır. Omurgayı elden geçirerek skolyoz gibi anormal eğrilikleri belirler. Aşıların ve özellikle BCG (verem) aşısının yapılıp yapılmadığını araştırır; BCG aşısını tüberkülin testleriyle (pul, deri üstü ve deri içi tepkime) kontrol eder. Bir de akciğer filmi çektirir, idrarda albümin ve şeker araştırır. Çocuğun spor yapıp yapamayacağına da o ışık tutacaktır.
Doğumdan sonra bir fenilketonüri araştırması yapılmak gerektiğini de belirtelim. Bu hastalık kendi haline bırakıldığı takdirde çok ağır zekâ geriliğine doğru ilerler. Oysa, çocuğun topuğundan bir damla kan alınarak yapılacak kan "muayenesi sayesinde uygulanacak sıkı'bir rejim, % 100 olumlu sonuç vermektedir.